لە ئارەزویەکى ئازاد

 هەر مروڤەک مافى هەیە کونترولى جەستەى وژیانى سێکسى خۆى بکات. بۆیە لە سوێد یاسایەک هەیە بۆ تاوانە سێکسییەکان لەسەر بنەماى ئارەزومەندى دامەزڕاوە. کردنى سێکس پێویستە بەشێوەکى ئارەزومەندانە بێت، وئەگەرنا تاوانە.

کردنى سێکس بەشێوەکى ئارەزومەندانە واتاى ئەوەیە کەسەک بەرێگاى وشە یان بە زمانى جەستە دیارى بکات کە ئەیەوێت بەشدارى کارەکى سێکسى ببێت. بۆیە گرنگە گوێ بگرى وپسیار بکەى وهەست بکەى ورێز بگرى. وپێویستە لەسەرت دڵنیابى کەسانى تر چییان دەوێت.

کەواتە مەرج نییە توندۆتیژى یان هەرەشکردن هەبێ بۆ ئەوەى بۆ نموونە کەسەک حوکم بدرێت بە تومەتى زەوتکردنى سێکسى. وهەتا مەرجیش نییە کەسەک کەسەکى تر بەکاربێنێ کە لە هەڵوێستەکى لاواز دابێت بەشێوەکى تایبەت، بۆ نموونە سەرخوش بێت. ئەگەر کردنى سێکس بەشێوەکى ئارەزومەندانە نەبێت، ئەوە تاوانە.

هەموو کارە سێکسییەکان پێویستە بەشێوەکى ئارەزومەندانە بن

لەبیرت نەچێ کە هەر کەسەک مافى هەیە بوچوونى خۆى بگورێت. گرنگ نییە پێشتر چى رویدابوو یان کێ دەستپێشخەرى کردبوو. بەردەوامیدان بە کارى سێکسى لەگەڵ کەسەک کە ئیتر نایەوێت بەشدارى لەو کارەدا بکات تاوانە. وئەگەر کەسەک بڵێت بەلێ بۆ جورەکى کارى سێکسى واتاى ئەوە نییە دەلێت بەلێ بۆ هەندێ کارى ترى سێکسیش.

زانیاری زیاتر بخوێنە لەبارەى یاسای نوێ لە سایتەکەمان لەسەر ئەنترنێت.

باسى سێکس بکە

کردنى سێکس پێویستە هەستى پێ بکریت وەک خوشیەک - پێش ولەکاتى و پاش کردنى. ئەگەر ئەتەوێت سێکس بکەى، پێویستە وریابى وگوێ بگرى وئاماژەکان وەربگرى.  

ئەگەر دڵنیا نەبى کەسى تر چى دەوێت، پێویستە لەسەرت پرسیار بکەى بۆ ئەوە بزانى تۆ هەڵوێستەکە بەشێوەکى دروست شیدەکەیەوە. هه‌ڵیبێنه ‌مەکە. لە خرابترین حالەت ئەکرێ هه‌ڵیبێنه ‌ببێتە هۆکار تۆ شتێک بکەى لەدژى ئارەزوى کەسەکى تر ولەئەنجامدا ئەو سووکاتى بەو کەسە بکەى یان زیانى پێ بگەیینى. لەو کاتەش تۆ تاوانەکت ئەنجامداوە.

رێگایەکى باش بۆ زانینى چۆن کەسەکى تر هەست دەکات کە قسەت لەگەڵ کردووە لەبارەى ئەوە. پسیاربکە کەسى تر چى دەوێت وحەز لە چى دەکات. رێگایەکى تر خوێندنەوەى زمانى جەستەیە وتەماشەکردنى دەربرینى دەم وچاوە وگوێ گرتنى ئاوازى دەنگە.

تۆ مافت هەیە هاوکارى وپشتیوانى بەدەست بێنى

 هەڵەى تۆ نییە ئەگەر توشى دەستدرێژى سێکسى بووبیت. تۆ هەمیشە مافت هەیە هاوکارى وپشتیوانى بەدەست بێنى لەبەر ئەوەى بەسەرت هاتوووە. زۆربەى جارەکان باشتر وایە باسى ئەو شتەى رویداوە بکەى، بۆ نموونە لەگەڵ هاورێیەک یان ئەندامەکى خێزان یان کەسەک باوەریت پێ هەبێ. وهەروەها چەندین رێکخراو هەیە ئەتوانى پەیوەندیان پێ بکەى ئەگەر بتەوێت لەگەڵ کەسەک قسە بکەى.

لە سایتەکەمان لەسەر ئەنترنێت لیستەک هەیە بەناوى رێکخراوەکان کە ئەتوانێ لەوێ هاوکارى وپشتیوانى بەدەست بێنى (تەنها بە زمانى سوێدى / ئینگلیزى یە).

 

شتەک بکەى لەدژى کەسەکى تر کە هەست نەکات ئەوە شتەکى باشە

ئەنجامدانى کارەکى سێکسى لەدژى ئارەزوى کەسەکى تر هەمیشە هەڵەیە.

ئەگەر لەو باوەرەداى کارى سێکسیت کردووە لە دژى ئارەزوى کەسەکى تر، ئەتوانى هاوکارى بەدەست بێنى. تۆ ئەتوانى قسە بکەى لەبارەى ئەوەى رویدا وهاوکارى بەدەست بێنى بۆ گۆرینى رەفتارەکانت. بۆ نموونە پەیوەندیکردن بەرێگاى هێلى هاوکارى بە تەلیفون PrevenTell.

تەماشەى زانیاری زیاتر بکە لەسەر سایتى ئەنترنێت PrevenTell (تەنها بە زمانى سوێدى و ئینگلیزى یە).

پەیوەندیکردن

ئەگەر پسیارت هەبێ لەبارەى سایتى ئەنترنێت ئەتوانى پەیوەندی بکەى بە دەسەڵاتى قوربانیانى تاوان (Brottsoffermyndigheten) بەرێگاى

registrator@brottsoffermyndigheten.se.

باشتر وایە سەرەدانى سایتى ئەنترنێتى دەسەڵاتى قوربانیانى تاوان بکەى، www.brottsoffermyndigheten.se. لێرە زانیاری بەچەندین زمان دەبینى لەبارەى مافى قوربانیان. وهەروەها ئەتوانى زانیاری زیاتر بخوێنى لەبارەى چۆنیەتى پێشکەشکردنى سکالایەک بۆ پولیس وچۆن دادگاییکردن بەرێوەدەچێت.

لەبارەى یاسا

لە 1 تەمموز 2018 سوێد یاسایەکى هەیە بۆ تاوانە سێکسیەکان لەسەر بنەماى ئارەزومەندى دامەزڕاوە. هەندێ جار پێى دەڵێن یاساى رێکەوتن (samtyckeslagen). ئەو یاسایە دیاردەکات کە هەر مروڤەک مافى هەیە کونترولى جەستە وژیانى سێکسى خۆى بکات. کردنى سێکس پێویستە بەشێوەکى ئارەزومەندانە بێت، وئەگەرنا تاوانە. 

کردنى سێکس بەشێوەکى ئارەزومەندانە واتاى ئەوەیە ئەو کەسە بڵێت بەلێ بۆ کردنى کارى سێکسى بە قسە یان بە زمانى جەستە. ئەگەر بتەوێت سێکس لەگەڵ کەسەک بکەیت پێویستە لەسەرت بزانى ئایە ئەو کەسە بەدروستى ئەیەوێت ئەو کارە بکات یان نا، بۆ نموونە بەرێگا پسیارکردن.

وهەروەها هەر کەسەک مافى هەیە بۆچوونى خۆى بگورێت لەهەر کاتەک بیەوێت. گرنگ نییە پێشتر چى رویدابوو یان کێ دەستپێشخەرى کردبوو. بەردەوامیدان بە کارى سێکسى لەگەڵ کەسەک کە ئیتر نایەوێت بەشدارى لەو کارەدا بکات تاوانە.

هەر کارەکى سێکسى پێویستە ئارەزومەندانە بێت

کەواتە ئەگەر کەسەک بڵێت بەلێ بۆ جورەکى کارى سێکسى واتاى ئەوە نییە دەلێت بەلێ بۆ هەندێ کارى ترى سێکسیش. بۆیە گرنگە لەهەر هەڵوێستەکى نوێ پسیاربکەى یان بەشێوەکى تر بزانى کەسى بەرامبەر چى دەوێت. ئەگەر کەسەک وتى یان دیاریکرد بۆ نموونە ئەیەوێت سێکس بکات بەرێگاى دەم، واتاى ئەوە نییە ئەیەوێت سێکس بکات بەرێگاى پێشەوەش/ڤه‌جاینا/ناوه‌وه‌ی زێ یان پشتەوەش/كونی قوون. پێویستە هەر کەسەک بڵێت یان دیارى بکات ئەیەوێت بەشدارى لە کارەکى سێکسى نوێ بکات. ئەوە جێبەجێ دەکرێت به‌بێ ڕه‌چاوكردنئەوە کێ دەستپێشخەر بووە.

کردنى سێکس کە هیچ جار ئارەزومەندانە نییە

هەندێ حالەت هەیە ناکرێ بڵێین کەسەک بەشێوەکى ئارەزومەندانە بەشدارى لە کارەکى سێکسى دەکات. لەو حالەتانەى خوارەوە هەمیشە ئەنجامدانى کارەکى سێکسى لەگەڵ کەسەکى تر تاوانە. گرنگ نییە ئەو کەسە بڵێیت یان دیارى بکات ئەوەى دەوێت.

 

  • ئەوەى توشى لێدان/رەفتارى خراب یان تۆندوتیژى یان هەرەشەکردن

ئەگەر کەسەک بەشدارى کارەکى سێکسى ببێت پاش ئەوەى توشى لێدان/رەفتارى خراب یان تۆندوتیژى یان هەرەشەکردن دەبێت. بۆ نموونە ئەگەر تاوانبار لەو کەسە بدات یان بەتوندى بیگرێت. نموونەکى تر ئەگەر تاوانبار هەرەشەى بڵاوکردنى وێنەى رووتى ئەو کەسە بکات.

مەرج نییە ئەو کەسەى تۆندوتیژى یان هەرەشەکردن دەکات هەمان کەس بێت کە کارى سێکسى دەکات بۆ ئەوەى ئەژماربکرێت تاوان. نموونە لەسەر ئەوە، کەسەک خزمەتى سێکسى بکرێت لە کەسەک بەشدارى دەکات چونکە توشى تۆندوتیژى یان هەرەشەکردن بووە یان لەبەر هۆکارى تر بەئارەزوى ئازادى خۆى بەشدارى ناکات.

 

  • هەڵوێستەک مروڤ تێیدا بێ دەسەڵات بێت بەشێوەکى تایبەت

ئەگەر تاوانبار دەرفەت بقوستەوە کەسەکى تر لە هەڵوێستەکى لاواز دابێت بەشێوەکى تایبەت، بۆ نموونە ئەگەر سەرخوش بێ یان لەژێر کاریگەرى کەرستەى هوشبەر بێ، نەخوش بێ، گرفتەکى جەستەیى یان عەقلى هەبێ.

هەروەها ئەکرێ کەسەک هەست بە ترسەکى گەورە بکات. بۆ نموونە لەحالەتى ترسى گەورە ئەکرێ کەسەک ئیفلیج ببێ لەبەر بارودوخەکە، وبەو حالەتە دەڵێن "ترسى بەستێنەر- frozen fright".

 

  • خراب بەکارهێنانى دۆخی وابه‌سته‌یی

ئەگەر تاوانبار بەشێوەکى جددى کارەکى خراب بکات لەگەڵ کەسەک پشتى بەستنى پێ بکات. بۆ نموونە ماموستا وقوتابى یان بەرێوەبەر وفەرمانبەر.

 

لەبارەى تاوانى زەوتکردنى سێکسى ودەستدرێژى سێکسى

ئەنجامدانى سێکس یان ئەنجامدانى کارى سێکسى بەشێوەکى نائارەزومەندانە ئەکرێ بۆ نموونە ئەژماربکرێت تاوانى زەوتکردنى سێکسى یان دەستدرێژى سێکسى. جیاوازى لەنێوان تاوانەکان پەیوەستە بە جورى ئەو کارە سێکسییەى رویداوە.

تاوانى زەوتکردنى سێکسى (våldtäktواتاى ئەوەیە تاوانبار سێکس یان کارەکى ترى سێکسى دەکات ئەکرێ بەراورد بکرێت بە کردنى سێکس لەگەڵ کەسەک کە بەشێوەکى نائارەزومەندانە بەشدارى دەکات. ئەکرێ ئەوە بۆ نموونە کردنى سێکس بێت بەرێگاى پێشەوە/ڤه‌جاینا/ناوه‌وه‌ی زێ یان پشتەوە/كونی قوون یان دەم. هەروەها ئەوە جێبەجێ دەکرێت لەسەر داخلکردنى شتەک یان پەنجە. هەروەها تاوانى زەوتکردنى سێکسى واتاى ئەوەیە ئەندامەکانى زاوزێى تاوانبار وقوربانى بگەنە یەک.

تاوانى دەستدرێژى سێکسى (sexuellt övergreppپەیوەستە بەو کارە سێکسیانەى لەدژى کەسەک ئەنجام دەدرێن کە بەشێوەکى ئارەزومەندانە بەشدارى ناکات بەڵام ئەژمارناکرێن وەک تاوانى زەوتکردنى سێکسى. بۆ نموونە کەسەک نەچاربکرێت دەستپەر بکات یان دەست لە کەسەکى تر بدات ولەهەمان کات دەستپەریش بکات.

دوو تاوانى نوێ

دوو تاوانى نوێ هەن لەناو یاسای نوێ دا: تاوانى زەوتکردنى سێکسى بەرێگاى کەمترخەمى (oaktsam våldtäkt) و تاوانى زەوتکردنى سێکسى بەرێگاى کەمترخەمى (oaktsamt sexuellt övergrepp). وئەو هەلوێستانە جێبەجێ دەکرێن لەسەر ئەوە کەسەى کارەکى سێکسى دەکات هەرچەندە گومانى هەبێت یان پێویستە گومانى هەبووایە کەسى تر نایەوێت ئەو کارە بکات. وبۆیە هەر کەسەک بیەوێت سێکس بکات بەرپرسە بزانێت هەر کەسى ترى بەشدار ئەیەوێت بەشدارى بکات یان نە.

تاوانى سێکسى لەدوورەوە

تاوانى زەوتکردنى سێکسى ودەستدرێژى سێکسى وتاوانى ترى سێکسى ئەکرێ لەدوورەوە ئەنجام بدرێن، بۆ نموونە بەرێگاى تەلیفون یان ئەنترنێت. بۆ نموونە کەسەک کەسەکى تر نەچاربکات کارەکى سێکسى بکات لەبەرامبەر کامیراى وێب.

کارى سێکسى لەدژى منداڵانى ژێر تەمەنى 15 ساڵ هەمیشە ئەژماردەکرێن تاوان

بەپێى یاسا ناکرێ منداڵانى ژێر تەمەنى 15 ساڵ بەشێوەکى ئارەزومەندانە بەشدارى لە کارەکى سێکسێ بکەن. وگرنگ نییە کەسى تر کێ بێت یان منداڵەکە بڵێت یان دیارى بکات ئەیەوێت سێکس بکات.

جگە لەو حالەتە ئەگەر هەر دوو کەسى سێکسى ئارەزومەندانە دەکەن لەهەمان تەمەن دابن، وەکو لەحالەتى پەیوەندی هاوبەشى. ئەگەر دیاربێ کە هەردووکیان ئەیانەوێت سێکس لەگەڵ یەکترى بکەن، ئەوە ناکرێ ئەو کەسەى تەمەنى 15 ساڵى تێپەر کردبێت حوکم بدرێت بەتومەتى ئەنجامدانى تاوانەک.

ئەو کەسەى کارى سێکسى دەکات لەگەڵ کەسەکى ژێر تەمەنى 15 ساڵى ئەکرێ تومەتبار بکرێت بە تاوانەکە هەتا ئەگەر واى دەزانى گەورەترە. لەو حالەتە تاوانبار کەمترخەمە ودڵنیا نەبووتەوە لە تەمەنى کەسەکە.

گەنجانى لەنێوان 15 و17 ساڵ

ئەگەر دایک یان باوک یان کەسەکى تر سەرپەرشتى لەسەر کەسەک هەبێت تەمەنى لەنێوان 15 و17 ساڵ بێت، توشى کارى سێکسى بکات، ئەوە ئەژماردەکرێت تاوانى سێکسى لەدژى منداڵان. بەپێى یاسا بەهیچ شێوەیەک ناکرێ کەسەک لەو حالەتەدا بەشێوەکى ئارەزومەندانە بەشدارى بکات. بەڵام ئەکرێ ئەو گەنجانەى تەمەنیان لەنێوان 15 و 17 ساڵ بەشێوەکى ئارەزومەندانە سێکس بکەن لەگەڵ کەسانى تر.

Lämna sidan direkt Dölj ditt besök
Cookies och GDPR