Z własnej woli

Każdy człowiek ma prawo do samostanowienia o swoim ciele i swojej seksualności. Dlatego też Szwecja posiada prawo dotycząco przestępstw seksualnych oparte na dobrowolności. Jeśli seks nie jest dobrowolny, jest on przestępstwem.

Dobrowolne współżycie seksualne oznacza, że dana osoba wyrazi zgodę – słowną lub za pomocą mowy ciała – na czynność seksualną. Ważne jest zatem, aby słuchać, pytać, czuć i respektować. Musisz być pewny, czego druga osoba faktycznie chce.

Aby zostać skazanym na przykład za gwałt, nie jest zatem wymagane, aby sprawca stosował przemoc lub groźbę. Nie jest również wymagane wykorzystanie osoby znajdującej się w sytuacji szczególnej bezbronności, na przykład w sytuacji, gdy osoba ta była pijana. Seks, który nie jest dobrowolny, jest przestępstwem.

Każda czynność seksualna musi być dobrowolna

Pamiętaj, że każdy może zmienić zdanie. Nie ma znaczenia, co działo się przedtem ani kto wyszedł z inicjatywą. Kontynuowanie czynności seksualnej z osobą, która nie chce jej kontynuować, jest przestępstwem. Zgoda na danego rodzaju czynność seksualną nie oznacza, że zgoda ta dotyczy również innych czynności.

Więcej informacji na temat nowego prawa znajdziesz w naszym serwisie internetowym.

Rozmawiaj o seksie

Seks musi być przyjemnym przeżyciem – przed, podczas i po. Zatem jeśli chcesz uprawiać seks, musisz być uważny, słuchać i wychwytywać sygnały.

Jeśli nie jesteś pewny, czego chce druga osoba, musisz zapytać, aby zyskać pewność, że prawidłowo interpretujesz sytuację. Nie zgaduj. W najgorszym wypadku zgadywanie może doprowadzić do tego, że zrobisz coś wbrew woli drugiej osoby i tym samym naruszysz jej prawa lub wyrządzisz jej krzywdę. Będzie to zarazem oznaczać, że popełnisz przestępstwo.

Dobrym sposobem ustalenia, jakie są odczucia i wola drugiej osoby, jest porozmawianie o tym. Zapytaj, czego ta osoba chce i co lubi. Innym sposobem jest odczytywanie mowy ciała, obserwowanie wyrazu jej twarzy i słuchanie tonu jej głosu.

Masz prawo do pomocy i wsparcia

Jeśli zostałeś narażony na niegodziwe traktowanie w celach seksualnych, w żadnym wypadku nie stało się to z Twojej winy. Zawsze masz prawo do pomocy i wsparcia w związku z sytuacją, jaka Ci się przydarzyła. Rozmowa z kimś o tym, co się wydarzyło, na przykład z przyjacielem, kimś z rodziny lub inną osobą, może pomóc Ci poczuć się lepiej. Istnieje również szereg organizacji, z którymi możesz się skontaktować, jeśli będziesz potrzebować rozmowy.

W naszym serwisie internetowym znajduje się lista organizacji udzielających pomocy i wsparcia (wyłącznie w j. szwedzkim / j. angielskim).

 

Wyrządzenie krzywdy innej osobie

Dokonanie czynności seksualnej z udziałem innej osoby wbrew jej woli jest w każdym wypadku złe.

Jeśli masz poczucie, że być może wykonałeś czynność seksualną wbrew czyjejś woli, możesz uzyskać pomoc. Możesz porozmawiać o tym, co się stało i uzyskać pomoc, aby zmienić swoje postępowanie na przyszłość. Możesz na przykład skontaktować się z infolinią pomocy PrevenTell.

Więcej informacji znajdziesz w serwisie internetowym PrevenTell (wyłącznie w j. szwedzkim i j. angielskim).

Kontakt

W przypadku pytań o niniejszy serwis internetowy można kontaktować się z Urzędem ds. Ofiar Przestępstw Brottsoffermyndigheten przez registrator@brottsoffermyndigheten.se.

Zapraszamy również do odwiedzenia serwisu internetowego urzędu Brottsoffermyndigheten, www.brottsoffermyndigheten.se. Znajdziesz tam informacje na temat praw ofiar przestępstw w wielu językach. Przeczytasz tam także o tym, w jaki sposób dokonuje się zgłoszenia na policję oraz jak przebiega proces sądowy.

O ustawie

Od dnia 1 lipca 2018 r. w Szwecji obowiązuje ustawa dotycząca przestępstw seksualnych oparta na dobrowolności. Ustawa ta nazywana jest czasem ustawą opartą na zgodzie. W ustawie określono wyraźnie, że każdy człowiek ma prawo do samostanowienia o swoim ciele i swojej seksualności. Jeśli seks nie jest dobrowolny, jest on przestępstwem.

Dobrowolne współżycie seksualne oznacza, że dana osoba wyrazi zgodę – słowną lub za pomocą mowy ciała – na czynność seksualną. Zatem jeśli chcesz z kimś uprawiać seks, musisz dowiedzieć się, czy druga osoba również tego chce, na przykład poprzez zapytanie jej o to.

Oznacza to również, że każdy ma prawo zmienić zdanie w dowolnym momencie. Nie ma znaczenia, co działo się przedtem ani kto wyszedł z inicjatywą. Kontynuowanie czynności seksualnej z osobą, która nie chce jej kontynuować, jest przestępstwem.

Każda czynność seksualna musi być dobrowolna

Zgoda na danego rodzaju czynność seksualną nie oznacza, że zgoda ta dotyczy również innych czynności. Dlatego też ważne jest, aby w przypadku każdej nowej sytuacji zapytać lub w inny sposób upewnić się, że druga osoba tego chce. Na przykład, jeśli osoba, z którą uprawiasz seks, powiedziała lub pokazała swoim zachowaniem, że chce uprawiać seks oralny, nie oznacza to, że chce ona również uprawiać seks dopochwowy lub analny. Osoba ta musi powiedzieć lub pokazać swoim zachowaniem, że chce uczestniczyć w każdej nowej czynności seksualnej. Ma to zastosowanie niezależnie od tego, kto wyszedł z inicjatywą.  

Seks, który nigdy nie jest dobrowolny

Występują sytuacje, w których nigdy nie można przyjąć, że dana osoba uczestniczy w czynności seksualnej dobrowolnie. W poniższych sytuacjach przeprowadzenie czynności seksualnej z udziałem innej osoby jest zawsze przestępstwem. Nie ma tu znaczenia, czy osoba ta powiedziała lub pokazała swoim zachowaniem, że tego chce.

 

  • Pobicie, przemoc lub groźba

Jeśli ktoś uczestniczy w czynności seksualnej w wyniku narażenia na pobicie, przemoc lub groźbę. Przykładem może być sytuacja, w której sprawca bije lub przytrzymuje daną osobę. Innym przykładem jest sytuacja, w której sprawca grozi osobie rozpowszechnieniem jej nagich zdjęć.

Osoba stosująca przemoc lub groźby niekoniecznie musi być tą samą osobą, która przeprowadza czynność seksualną, aby dana sytuację została uznana za przestępstwo. Przykładem w tym kontekście może być sytuacja, w której ktoś kupuje usługi seksualne od osoby, która uczestniczy w czynności seksualnej w efekcie narażenia na przemoc lub groźby lub która z innego powodu uczestniczy w niej nie z własnej woli.

 

  • Sytuacja szczególnej bezbronności

Taka sytuacja ma miejsce, gdy sprawca wykorzystuje fakt, że dana osoba znajduje się w szczególnie bezbronnej sytuacji, na przykład znajduje się pod wpływem alkoholu lub środków odurzających, jest chora, posiada obrażenia ciała lub cierpi na zaburzenia psychicznie.

Może to być również osoba, która jest przerażona. W przypadku przerażenia może się zdarzyć, że dana osoba jest sparaliżowana na skutek sytuacji – stan ten nazywany jest sparaliżowaniem ze strachu, ang. „frozen fright”.

 

  • Nadużycie stosunku zależności

Taka sytuacja ma miejsce, gdy sprawca wykorzystuje fakt, że dana osoba znajduje się w stosunku zależności wobec sprawcy. Przykładem takiej sytuacji może być stosunek nauczyciel – uczeń lub przełożony – pracownik.

O przestępstwach gwałt i niegodziwe traktowanie w celach seksualnych

Seksem lub czynnościami seksualnymi, które nie są podejmowane dobrowolnie, może być na przykład gwałt lub niegodziwe traktowanie w celach seksualnych. Różnica między tymi dwoma przestępstwami polega na rodzaju czynności seksualnej, do której doszło.

Przestępstwo gwałtu polega na tym, że sprawca przeprowadza stosunek seksualny lub inną czynność seksualną, którą można zrównać ze stosunkiem seksualnym, wobec osoby, która nie bierze w nich udziału dobrowolnie. Może to być na przykład stosunek dopochwowy, analny lub oralny. Dotyczy to również penetracji z użyciem przedmiotów lub palców. Gwałt może mieć miejsce również w sytuacji, w której organy płciowe sprawcy i ofiary stykają się ze sobą.

Przestępstwo niegodziwego traktowania w celach seksualnych polega na wykonywaniu czynności seksualnych z udziałem osoby, która nie uczestniczy w nich dobrowolnie, które nie są zaliczane do gwałtu. Przykładem może tu być sytuacja, w której ktoś zmusza daną osobę do onanizowania się lub dotyka jej, sam się przy tym onanizując.

Dwa nowe przestępstwa

Do nowej ustawy wprowadzono dwa nowe przestępstwa: gwałt przez zaniechaniei niegodziwe traktowanie w celach seksualnych przez zaniechanie. Przestępstwa te dotyczą sytuacji, w których osoba wykonała czynności seksualne, mimo że podejrzewała lub powinna była podejrzewać, że druga osoba tego nie chce. Dlatego też osoba, która chce uprawiać seks, jest odpowiedzialna za ustalenie, czy wszystkie osoby uczestniczące rzeczywiście tego chcą.

Przestępstwo seksualne na odległość

Do gwałtu, niegodziwego traktowania w celach seksualnych i innych przestępstw seksualnych może dochodzić również na odległość, na przykład przez telefon lub Internet. Przykładem tego może być sytuacja, w której ktoś zmusza inną osobę do wykonania czynności seksualnych na sobie przez kamerę internetową.

Czynności seksualne wykonywane w stosunku do dzieci w wieku poniżej 15 lat są zawsze przestępstwem

Zgodnie z ustawą dziecko w wieku poniżej 15 lat w żadnym wypadku nie może uczestniczyć w czynności seksualnej dobrowolnie. Nie ma znaczenia, kim jest ta druga osoba ani to, czy dziecko powiedziało lub pokazało swoim zachowaniem, że chce uprawiać seks.

Wyjątkiem jest sytuacja, w której osoby mniej więcej w zbliżonym wieku uprawiają dobrowolny i wzajemny seks, np. będąc parą. Jeśli jest oczywiste, że obie takie osoby  dobrowolnie chcą uprawiać ze sobą seks, ta z nich, która ukończyła 15 lat, nie poniesie odpowiedzialności karnej jak za przestępstwo.

Osoba, która wykonała czynności seksualne z osobą w wieku poniżej 15 lat, może być sądzona za przestępstwo także w przypadku, gdy myślała, że druga osoba jest starsza. Oznacza to bowiem, że osoba będąca sprawcą dopuściła się zaniechania, ponieważ nie ustaliła wieku drugiej osoby.

Młodzież w wieku 15-17 lat

Jeśli rodzic lub inna osoba sprawująca opiekę nad osobą w wieku od 15 do 17 lat dopuści się czynności seksualnej wobec tej małoletniej osoby, czyn taki uznaje się za przestępstwo seksualne wobec dziecka. Zgodnie z prawem osoba w takiej sytuacji w żadnym wypadku nie może uczestniczyć w czynności seksualnej dobrowolnie. Osoby młode w wieku od 15 do 17 lat mogą natomiast uprawiać seks dobrowolnie z innymi osobami.

Lämna sidan direkt Dölj ditt besök
Cookies och GDPR